Dekadans Ahlakının Eleştirisi. — “Di­ğerkâm” bir ahlak, bencilliğin k ö r e l d i ğ i bir ahlak, — her koşulda kötü bir belirtidir. Bireyler için geçerli olduğu kadar, özellikle halklar için de geçerlidir bu. Bencillik eksil­meye başladığında, en iyi şey eksiliyor demektir. İçgüdüsel olarak, kendine -zararlı olanı seçmek, “çıkarsız” güdüle­rin cazibesine kapılmak, adeta dekadansın formülünü vermektedir. “Kendi çıkarını gözetmemek” — bu sadece ahlaksal bir incir yaprağıdır, tamamen farklı, fizyolojik bir gerçekliğin örtüldüğü: “Kendi çıkarımı nasıl gözeteceğimi bilemiyorum”… İçgüdülerin dağılması! İnsan diğer­kâm olduğunda, işi bitmiş demektir. — Naif bir biçimde “B e n artık beş para etmem” demek yerine, der ki, deka­dansın ağzındaki ahlak-yalanı: “Hiçbir şeyin değeri yok — yaşam beş para etmez”… Böyle bir yargı büyük bir teh­like oluşturur nihayetinde, bulaşıcıdır, — toplumun bütün
çürük zemininde kimi zaman tropik bir kavram bitkisi gi­bi büyür, bazen bir dine (Hıristiyanlık), bazen felsefeye (Schopenhauer’lik) dönüşür. Bazı koşullarda çürümenin zemininde yetişmiş bir zehirli bitki, havasıyla binlerce yıl boyunca zehirler yaşamı..